ENDÜSTRİYEL TASARIM SÜRECİ

Endüstriyel tasarım, Türk Patent Enstitüsü tarafından “Bir ürünün tümünün veya bir parçasının, veya ürün üzerindeki bir süslemenin; çizgi, şekil, biçim, renk, doku, malzeme veya esneklik gibi insan duyuları ile algılanan çeşitli unsur veya özelliklerinin oluşturduğu bütünü ifade eder.” şeklinde tanımlanmıştır. Endüstriyel tasarım hem tüketici ihtiyaç ve talepleri hem de üreticinin şartları göz önüne alınarak; bununla birlikte yaratıcılık, işlevsellik, ergonomi, teknik ve estetik özellikler, malzeme seçimi, üretim teknikleri ve maliyeti, ürünün pazardaki olası yeri gibi kriterler düşünülerek inovatif ürünlerin tasarlanması işidir. Tasarım korumasının aktif devam edebilmesi için her 5 yılda bir yenileme yapılmak koşulu ile 5*5=25 yıl şeklinde yapılmaktadır. Bu süreyi tamamlayan tasarım tescilleri yenileme haklarını tamamlayarak ticari olarak kamuya mal olur ve anonim olarak kullanıma devam etmektedir.

Tasarım, bir ürünün tümü veya bir parçası veya üzerindeki süslemenin, çizgi, biçim, renk, doku, malzeme veya esneklik gibi insan duyuları ile algılanan çeşitli unsur veya özelliklerinin oluşturduğu bütündür. Firmalar, müşteri memnuniyetini sağlamak için reklamlarında ürünlerini marka ve tasarım ile öne çıkarmaktadırlar. Teknik bakımdan aynı kalitede olan iki ürün arasında müşteri tercihinde, ürünün tasarımı büyük rol oynamaktadır. Bazen de tasarım, müşteri tercihlerinde tek başına belirleyici olabilmektedir. Denilebilir ki, genelde müşteriler önce markaya sonra da ürünün tasarımına bakarak satın alma kararı vermektedirler. Bu anlamda tasarıma yüklenen amaç, ürünün işlevselliğine katkıda bulunmak ve ürünün görünümünü değiştirerek pazarlamaya yardımcı olmaktır.


Endüstriyel Tasarım koruması ülkeseldir. Türkiye’de tescil edilen tasarımlar Türkiye’de korunur. Yurt dışında koruma için hangi ülkede koruma talep ediliyorsa o ülke yerel ofislerinde başvuru yapılması gerekmektedir.

 

Bir tasarımın tescil edilebilir bir “ENDÜSTRİYEL TASARIM” olarak adlandırılabilmesi için bu tanıma ilave olarak üç temel özelliği içermesi gerekir:

1- Yenilik Özelliği: Tasarımın yeni olması yani; en çok son bir yıl içerisinde kamuya sunulmuş olması gerekir. Bir yıldan eski tasarımlar yenilik özeliğini kaybeder.

2- Ayırt Edici Özellik: Tasarımın aynı özellikteki diğer ürünlerden ilk bakışta farklı olduğunu anlamamızı sağlayan görsel ayrımdır. Bir ürün aynı türdeki diğer ürünlerden farklı değilse yada üzerinde tasarımsal anlamda farklılık yaratılamıyorsa (vida, somun, vs.) endüstriyel tasarım tescili ile koruma altına alınamaz.

3- Sanayiye Uygulanabilirlik: Endüstriyel tasarımın sanayiye uygulanabilir olması yani seri üretilip satılabilmesi gerekir. Tasarım özelliği taşıdığı halde örneğin bir ressamın sanat eseri sanayiye uygulanamayacağından endüstriyel tasarım tesciline de konu olmaz.